idrar testi,idrar tahlilleri ve anlamları,idrar tahlili,idrar tahlili anlamları,İDRAR TAHLİLİ NEDİR TANIMI TANISI HAKKINDA BİLGİ,İdrar Tahlili Nasıl Yorumlanır,İdrar Tahlili Nedir,İdrar Tahlil Çeşitleri Nelerdir,

İsim:  idrar-borusu-1.jpg
Görüntüleme: 14799
Büyüklük:  66,1 KB (Kilobyte)

İdrar nedir,idrar tahlili nasıl yorumlanır

İdrar tahlili sıkça istenen ve idrar yolları hastalıkları başta olmak üzere gebelik ve şeker hastalığı gibi durumlarda tanıya yardımcı olan bir tanı yöntemidir.

Sıkça İstenen Bazı İdrar Tahlilleri Nelerdir?

Tam İdrar Tahlili(TİT)
Günümüzde otomatik cihazlarla veya direkt mikroskopi ve elle yapılan bir tahlildir.
İdrar yollarında enfeksiyon,iltihap gibi durumların araştırılmasında ayrıca idrar yolları ve böbrekte taş olup olmadığının araştırılmasında kullanılır.
Şeker hastalığı gibi durumlarda idrarda glukoz saptanması da tanıda yardımcıdır.Tahlil sonucu eritrosit veya lökosit görülmesi,idrar yollarında taş veya enfeksiyon düşündürür.Doktor ilave tahliller de isteyerek tanıyı koyar.

İdrar Kültürü:
İdrar yollarında enfeksiyon oluştuğunda bu tahlil sonrası hangi mikrop çıktığı ve buna en uygun hangi antibiyotiğin kullanılması gerektiği konusunda yapılan bir tahlildir.

İdrarda Gebelik Tahlili
Gebelik şüphesinde gebelik sonrası artan hormonları idrarda
araştırmak amacıyla sıkça yapılan bir tahlildir.Sağlık merkezlerinde yapıldığı gibi evde kişilerin kendi yapabileceği türden testler de piyasadan temin edilebilmektedir.

İdrarda ARB aranması:
Tüberküloz şüphesinde 24 saat bir şişede biriktirilen idrardan yapılan tahlildir.Tüberküloz varlığında ARB görülür.
İsim:  bobrekler_idraryollari_43.jpg
Görüntüleme: 14206
Büyüklük:  27,7 KB (Kilobyte)
İdrar Hakkında Neler Biliyoruz?

İdrar:
Nefronda glomerüler filtrasyon, tubuler sekresyon ve tubuler geri emilim olayları sonucunda oluşan ve idrar yollarından dışarı atılan sıvı

İdrarın önemli fiziksel özellikleri


  • Renk
  • Görünüm veya transparan özelliği
  • Koku
  • Kıvam
  • Miktar (volüm)
  • Dansite
  • Reaksiyon veya pH


İdrarın rengi
örnek temiz ve renksiz bir cam kaba konduktan sonra gözle incelenir.normalde amber sarısıdır.Fazla miktarda su alınması ve fazla miktarda idrar çıkarılması durumunda açılır.Az su alınması ve az miktarda idrar çıkarılmasında ise koyulaşır

Çay rengi idrar
hepatitlerde idrarda bilirubin bulunması durumunda

Yeşil idrar
idrar yolları antiseptiği olarak metilen mavisi kullanılmasında

İdrarın görünümü (transparan özelliği)
normalde berraktır.Bulanıklık, üratlar, fosfatlar ya da karbonatlar, oksalatlar, lökosit gibi hücresel elemanlar ve bakterilerden ileri gelebilir

İdrarın kokusu
kendine has özel bir koku.Alınan ve idrarla atılan ilaçlardan etkilenebilir.İdrarda kötü bir koku,bir enfeksiyon varlığına işaret eder

İdrarda fare kokusu,
fenilketonüride saptanır


İdrar volümü
24 saatte erkeklerde kadınlardakinden fazla olmak üzere ortalama olarak 1000-1800 mL alınan su miktarı, böbrek dışı yollardan su kaybı ve diyet, günlük idrar miktarını etkiler

anüri
24 saatlik idrar miktarının devamlı olarak 50 mL’den az olması veya hiç idrar çıkaramama

oligüri
24 saatlik idrar miktarının devamlı olarak 400 mL’den az olması

poliüri
24 saatlik idrar miktarının devamlı olarak 2500 mL’den fazla olması

İdrarın dansitesi
Normalde 1015-1025 arasında değişir.Alınan su miktarına bağlı olarak 1002’ye kadar düşebilir veya 1040’a kadar yükselebilir

hipostenüri
İdrar dansitesinin devamlı olarak 1007’den düşük olması

izostenüri
İdrar dansitesinin devamlı olarak 1010 civarında olması

hiperstenüri
İdrar dansitesinin devamlı olarak 1030’dan yüksek olması


İdrar pH’ı
Normalde 6,2 civarındadır.4,8’e kadar inebilir veya 8,2’ye kadar çıkabilir.İdrar reaksiyonu, turnusol kağıdı ile incelenebilir

İdrar sedimenti
1500-2000 devir/dakikalık santrifüjde 3-5 dakika santrifüj önce mikroskopun küçük objektifi (10X) ile şekilli elemanların bol olduğu yerler büyük objektif (40X) ile eritrositler, lökositler, epitel hücreleri, silendirler, kristaller, bakteri, mantar ve parazit hücreleri araştırılır ve incelenir

İdrar sedimentinde eritrositler
İyi korunmuşlarsa açık yeşilimtrak renkte ve yuvarlak görülürler.Mikrovida hafifçe oynatıldığında eritrositlerde iç içe iki halka saptanabilir

Hematüri…
İdrar sedimentinde lökositler eritrositlere göre daha büyük ve granüllüdürler.Lökosit kümelerine dikkat etmelidir

Piyüri…
İdrar sedimentinde epitel hücreleri.İdrar sedimentinde silendirler.Hiyalin silendirler.Granüler silendirler.Epiteliyal silendirler.Lökosit silendirleri.Eritrosit silendirleri.Mum silendirler.Dev silendirler.Yağ silendirleri

İdrar sedimentinde görülen silendirlerin türü ve miktarı böbrek hastalığının türünü belirlemede yardımcıdır.Silendirüri ile birlikte olan massif proteinüri nefrotik sendromu, silendirüri şiddetli ise glomerülonefriti düşündürür

İdrar sedimentinde kristaller

  • Asit idrarda görülebilen kristaller
  • Hafif asit, nötral veya hafif alkalik idrarda görülebilen kristaller
  • Nötral veya alkalik idrarda görülebilen kristaller
  • Alkalik idrarda görülebilen kristaller


Asit idrarda görülebilen kristaller


  • Amorf ürat
  • Ürik asit kristalleri
  • Hafif asit, nötral veya hafif alkalik idrarda görülebilen kristaller
  • Kalsiyum oksalat kristalleri
  • Tersiyer kalsiyum fosfat kristalleri
  • Nötral veya alkalik idrarda görülebilen kristaller
  • Magnezyum fosfat kristalleri
  • Kalsiyum karbonat kristalleri
  • Alkalik idrarda görülebilen kristaller


Amorf fosfat
Tripel fosfat (amonyum magnezyum fosfat)
İdrar sedimentinde bakteri, mantar ve parazit hücreleri

İdrar yolları taşları

  • Fosfat taşları,açık renkli toprak gibidirler. Elle kolayca ezilirler.
  • Oksalat taşları,pürtüklü yüzeyli, esmer renklidirler. Çok serttirler.
  • Ürat taşları,düzgün yüzeyli, esmer renkli, küçük taşlardır. Serttirler.
  • Miks taşlar,fosfat-oksalat veya oksalat-ürat karışımı taşlardır


İdrarın normal bileşimi

  • %96 oranında su
  • Geri kalanı suda çözünmüş olarak bulunan inorganik katyon ve anyonlar ile organik maddeler.Normal idrarda bulunan inorganik katyon ve anyonlar


Normal idrarda bulunan organik maddeler

  • azotlu organik maddeler
  • azotsuz organik maddeler


Normal idrarda bulunan azotlu organik maddeler

  • Üre
  • Kreatinin
  • ürik asit
  • Kreatin
  • hippürik asit
  • İndikan
  • Ürobilinojen
  • Ürobilin
  • amino asitler
  • Enzimler
  • Pürinler
  • azotlu hormon ve vitaminler
  • hidroksiprolin


Normal idrarda bulunan azotsuz organik maddeler

  • Glukuronik asit
  • oksalik asit
  • sitrik asit
  • laktik asit
  • Fenoller
  • Krezoller
  • Vitaminler
  • steroidler ve diğer hormonlar


İdrarda patolojik durumlar

  • idrarda normal olarak çıkan maddelerin miktarlarında artma veya azalma
  • Organizmanın sağlıklı koşullarında idrarda çıkmadığı kabul edilen, ancak bazı patolojik durumlarda idrarda bulunan maddeler


azotlu maddeler,azotsuz maddeler
Bileşimi kesin olarak belirlenmemiş ancak reaksiyonları belirlenmiş olan maddeler.Sodyum, potasyum, kalsiyum gibi normalde idrarda bulunan bazı azotsuz inorganik maddeler bazı patolojik durumlarda idrarda artabilirler, bazı patolojik durumlarda ise idrarda azalabilirler. Kanda üre gibi azotlu organik maddelerin fazla miktarda artışı azotemi olarak tanımlanır. Prerenal, renal, postrenal nedenlere bağlı olabilir.Azotemide kanda artan maddelerin idrarda da artışı olur

İdrarda patolojik durumlarda bulunan azotlu maddeler

  • inorganik maddeler
  • nitritler
  • organik maddeler
  • protein
  • amino asitler
  • bilirubin
  • hemoglobin
  • porfirinler


İdrarda patolojik durumlarda bulunan azotsuz maddeler

  • Glukoz
  • Laktoz
  • Pentoz
  • safra asitleri
  • keton cisimleri

Özellikle üriner sistem rahatsızlıklarında idrar tahlili çok büyük önem taşır. İdrar tahlilinin sonucuna göre değerlendirme yapılır ve rahatsızlığın teşhisi konur, ayrıca idrar tahlili tedavinin belirlenmesinde ve uygulanmasında da önem taşır. İdrar tahlili yapıldığında başta idrarın yoğunluğu, pH’ı olmak üzere bazı kriterlere bakılır. Önemli kriterlerden bazıları ise idrarda kan, protein, glikoz, keton cisimcikleri vs. çıkışıdır. Bunların her biri ayrı bir rahatsızlığın belirtileridir.

Sg: İdrarın dansitesi yani yoğunluğunu ifade eder.
Referans aralığı 1.010 – 1.020 arasındadır. Bu aralıklar dışında olduğunda Refraktometre adı verilen cihazla tekrar ölçüm yapılır. İdrarın soğutulması ve idrarda protein atımı dansiteyi artıran faktörlerdir.

pH: İdrarın pH değerini ifade eder.
Referans aralığı 4.8 – 7.4 arasında olmalıdır. Ortalama pH 6 olarak kabul edilebilir. Kan transfüzyonları, kusmalar, uzun süren soğuk banyo ve alkali yapıcı maddelerin fazla alımı idrar pH’ının artmasına neden olur. Şeker hastalığı, gut, lösemi, yüksek proteinli diyet, akut eklem romatizması, C vitamini eksikliği ve asidik ilaçların alınması idrar pH’ını azaltan nedenlerdir.

LEU: İdrarda lökosit yani akyuvar bulunmasıdır.
İdrarda lökoside rastlanması patolojik bir etki olduğunu gösterir.

NIT: İdrarda nitrit bulunmasıdır.
İdrarda nitrit bulunması nitrit üreten bakterilerin varlığını gösterir.

PRO: İdrarda protein bulunmasıdır.
Genellikle hamilelerde görülür. Normalde sık rastlanmaz. Normal hastalarda rastlanması böbrek rahatsızlığını gösterir. Ayrıca idrarla atılan proteinin tipi tanı için önemlidir.

GLU: İdrarda glikoz bulunmasıdır.
Negatif çıkması beklenir. Kanda aşırı derecede glikoz artarsa idrarda da çıkması beklenir. Ancak bazı hastalarda kanda glikoz fazla olsa bile idrarda görülmeyebilir. Şeker hastalığı, gebelik, uzun süre açlık ve kurşun zehirlenmesi idrarda glikoz düzeyinin artmasına neden olur.

KET: İdrarda keton cisimlerinin bulunmasıdır.
Genellikle aç kişilerde ortaya çıkar. Hasta ne kadar aç ise keton o kadar yüksektir. Ayrıca diyabetli hastalarda da rastlanır. Ateş, ishal ve şiddetli kusmalar da idrarda keton miktarını artırır.

UBG: Ürobilinojen
Değeri 1?den düşük olmalıdır.

BIL: Bilirubin
Normalde idrarda bulunmaz. Sarılık gibi durumlarda ortaya çıkar.

ERY: İdrarda eritrosit yni alyuvr bulunmasıdır.
İdrarda kan olduğunu gösterir.