Paylaşım Alemi
Paylaşım Alemi
+ Cevap Ver + Yeni Konu aç
  1. Atatürkün yakın silah arkadaşları

    Sponsonlu Bağlantılar

    Atatürkün yakın silah arkadaşları,silah,arakadaş,atatürk,m kemal,

    İsim:  atatrknarkadaalrwf8.jpg
Görüntüleme: 1693
Büyüklük:  48,5 KB (Kilobyte)


    ALİ FUAT CEBESOY, CELAL BAYAR (1883-1985), CEVAT ABBAS GÜRER (1887-1943), FALİH RIFKI ATAY (1894-1971), FETHİ, ALİ OKYAR (1880-1943), FEVZİ, MUSTAFA ÇAKMAK (1856 -1950), HASAN RIZA SOYAK (1888-1970), HASAN RIZA SOYAK (1888-1970), İSMET İNÖNÜ (1884-1973), İZZETTİN ÇALIŞLAR (1882-1951), KAZIM KARABEKİR (1882-1948), KAZIM ÖZALP (1880-1968), KILIÇ ALİ (1888-1971), MAZHAR MÜFİT KANSU (1873-1948), MUSTAFA CANTEKİN (1878-1955), MUSTAFA NECATİ (1894-1929), MUZAFFER KILIÇ (1897-1959), MÜFİT ÖZDEŞ (1874-1940), YUNUS NADİ ABALIOĞLU (1880-1945), NURİ MEHMET CONKER (1882-1937), ÖMER NACİ (1878-1916), RAUF, HÜSEYİN ORBAY (1881-1964), REFET BELE (1881-1963), RUŞEN EŞREF ÜNAYDIN (1892-1959), SALİH BOZOK (1881-1941), TEVFİK RÜŞTÜ ARAS (1883-1972)



    :. ALİ FUAT CEBESOY .:.


    İsim:  Ali-Fuat-Cebesoy.jpg
Görüntüleme: 1811
Büyüklük:  39,1 KB (Kilobyte)

    Kurtuluş Savaşı komutanlarından, diplomat ve siyaset adamı. 1882 yılında İstanbul'da doğdu. Babası İsmail Fazıl Paşa'nın gönülsüzlüğüne rağmen, girdiği Harp Okulu'nda Mustafa Kemal ile aynı sınıfa düşmesi bir bakıma gelecekteki kaderini çizmiş oldu.

    Cebesoy'un Beyrut'ta başlayan kıta hizmetleri, 1908'deki Roma Askeri Ateşeliği dışında, çok hareketli geçti. Trablus'ta savaş başlar başlamaz (1911) oraya ilk gidenler arasındaydı. Balkan Savaşı sırasında Karadağ'da, Yanya Kalesinde, Pista ve Pisani muharebelerinde, 1. Dünya Savaşının başında tümen komutanı olarak katıldığı Kanal Hareketinde, büyük başarılar gösterdi. İstanbul Hükümeti'nin İçişleri Bakanı, Mustafa Kemal'in görevsizliğini bir genelgeyle açıklayınca Ali Fuat Paşa'da kendi bölgesindeki valilere ve mutasarrıflara kendisinden gelecek emirlere göre hareket edilmesini bildirdi (1919). Ayrıca, her tarafta Müdafaa-i Hukuk ve Reddi İlhak Cemiyetlerinin kurulacağını ilgililere hatırlattı. Bu çabaları takdirle karşılandığı için, Sivas Kongresi sonrasında Cebesoy, Umum Kuvayı Milliye komutanı olarak görevlendirildi.

    Kendisini çekemeyenlerce Çerkez Ethem taraftarlığıyla suçlandı. Doğru olmadığı sonradan belgelerle ortaya konan bu suçlama üzerine, ayaklanmaların bastırılmasından sonra, Ankara'ya çağrılarak Moskova Büyükelçiliğine atandı. Mustafa Kemal'in talimatını yerine getirmekle yükümlü olduğu bu zor görevi başarıyla yürüttü ve 10 Mayıs 1921'de Ankara'ya dönerek Mecliste siyasi çalışmalarına başladı. Müdafaa-i Hukuk Cemiyeti başkanlığını yaptı. 1925'te Terakkiperver Cumhuriyet Fırkasının kurucuları arasında yer aldı. Ertesi yıl (1926) İzmir Suikasti dolayısıyla Ali Fuat Paşa da tutuklandı, yargılandı ve beraat etti.

    Cebesoy'un ikinci dönem siyasi hayatı İnönü'nün Cumhurbaşkanlığı yıllarında başladı. Milletvekili olarak tekrar Meclise girdikten sonra Bayındırlık Bakanlığı (1939-1943) ve bir ara TBMM Başkanlığı da (1947-1950) yaptı. 1968 yılında öldü.





    :. CELAL BAYAR (1883-1985) .:.

    İsim:  02a.jpg
Görüntüleme: 752
Büyüklük:  6,2 KB (Kilobyte)

    Parlamenter, devlet adamı, Türkiye Cumhuriyeti'nin 3. Cumhurbaşkanı Celal Bayar, 1883 yılında Bursa-Gemlik'te doğdu. İlk ve orta öğrenimini babası Abdullah Fehmi Efendi'nin yanında yapan Bayar, Gemlik mahkeme ve reji kalemine memur olarak girdi. Daha sonra Ziraat Bankası'nda çalışmaya başladı. Bu arada Harir Darutariri okuluna devam etti. 1990'da İttihat Terakki Cemiyeti'nin kurduğu gönüllüler taburuna yazıldı. Zamanla bu partinin sayılı üyeleri arasına girdi. İzmir'de kurulan cemiyetin genel sekreterliğini yürüten Bayar, Kız Lisesi'nin ve Şimendifer Okulunun açılmasına ön ayak oldu. I. Dünya Savaşı'ndan sonra İzmir'de kurulan Müdafaa-i Hukuk Cemiyeti'nin de faal üyeleri arasına katıldı. 1920 tarihinde Bursa milletvekili olarak Büyük Millet Meclisi'ne katılan Bayar, aynı tarihte İktisat Bakanlığı'na vekalet etti. Çerkez Ethem'in isyanı sırasında, Ethem'i ikna etmek için gönderilen heyete başkanlık etti. 1921'de İktisat Başkanlığı'na getirildi. Lozan Konferansı'na müşavir üye olarak katıldı. 1924'te Türkiye İş Bankası'nı kurma görevini üstlendi. 1937'de İsmet İnönü'nün başbakanlıktan ayrılması üzerine, Atatürk tarafından Türkiye Cumhuriyeti'nin 14. Başbakanı olarak tayin edildi ve ilk kabinesini kurdu. Atatürk'ün ölümünden sonra, Cumhurbaşkanlığı'na seçilen İsmet İnönü tarafından da başbakan olarak tayin edildi. Daha sonra İnönü ile anlaşamadığından, yerini 3 Mayıs 1939'da Doktor Refik Saydam'a bıraktı.

    CHP'de arkadaşları ile 1945'de Dörtlü Takrir'i verinceye kadar görev aldı ve bu tarihte Adnan Menderes, Fuat Köprülü ve Refik Koraltan ile birlikte Demokrat Parti'yi kurdu. 14 Mayıs 1950 genel seçimlerinde genel başkanı bulunduğu Demokrat Partinin iktidarı büyük çoğunlukla kazanması ile 22 Mayıs 1950'de toplanan Türkiye Büyük Millet Meclisi Bayar'ı Cumhurbaşkanlığına seçti. 1954-1957 genel seçimlerinden sonra da Meclis tarafından Cumhurbaşkanlığına seçilen Celal Bayar, 10 yıllık Cumhurbaşkanlığı döneminde Adnan Menderes'i başbakan olarak tayin etmiştir. Bayar, 27 Mayıs 1960'da Türk Silahlı Kuvvetleri'nin yönetime el koymaları ile tutuklanarak Yassıada'ya götürüldü. 16 ay süren soruşturma ve yargılamadan sonra, Yassıada Yüksek Adalet Divanı tarafından, 15 Demokrat Parti, ileri geleni ile birlikte idama mahkum edilmiştir. Milli Birlik Komitesi, idamlardan üçünü (Menderes, Zorlu, Polatkan) onaylarken, başta Celal Bayar olmak üzere, 12 Demokrat Parti ileri geleninin idam hükmünü müebbet hapse çevirmiştir. Yassıada'dan Kayseri cezaevine götürülen Bayar, orada rahatsızlanmış, evinde tedavi edilmek üzere serbest bırakılmıştır (7 Kasım 1964).






    :. CEVAT ABBAS GÜRER (1887-1943) .:.

    İsim:  03a.jpg
Görüntüleme: 733
Büyüklük:  5,2 KB (Kilobyte)

    Mustafa Kemal'in başyaveri olan Cevat Abbas, 1887 yılında Niş'te doğdu. Mustafa Kemal ile Samsun yolculuğuna seçilenler arasındaydı. Harp Okulu'nu 1908 yılında bitirdi. İtalya, Balkan ve I. Dünya Savaşlarında bulundu. Üsteğmen rütbesiyle katıldığı Çanakkale Savaşında, Mustafa Kemal, Cevat Abbas'ı emir subayı olarak karargahına aldı. 1916'da yüzbaşılığa yükseldi. 16 Mayıs günü Samsun'a gitmek üzere Bandırma Vapuru'na binerken, merkezi Erzurum'da bulunan 9. Ordu Müfettişliği başyaveriydi. Cevat Abbas, Samsun'dan Erzurum'a varıncaya kadar Mustafa Kemal'in yazışma işlerini yönetti. Sivas Kongresinde, Anadolu ve Rumeli Müdafaa-i Hukuk Cemiyeti mensuplarının Meclisi Mebusan seçimlerine girebilmeleri görüşü benimsenince Bolu'dan milletvekili seçildi ve İstanbul'a gitti. Meclisi Mebusan dağıtıldıktan sonra Ankara'ya döndü ve Birinci TBMM'ne Bolu milletvekili olarak katıldı. Erzurum'da istifa etmesiyle son bulan askerlik hayatı, 1920'de yeniden başladı ve yüzbaşı rütbesiyle Kurtuluş Savaşına katıldı. Yozgat Ayaklanmanın bastırılmasında gösterdiği çalışmalarından dolayı kendisine İstiklal Madalyası verildi. Rütbesi 1923'te binbaşılığa yükseltildi. 1924'te kurulan İş Bankasının kurucuları ve hisse sahipleri arasında Cevat Abbas da vardı.

    Cevat Abbas Gürer'in 1941 yılına kadar milletvekilliği yaptı. Mustafa Kemal'le ilgili hatıralarını, Ebedi Şef Kurtarıcı Atatürk'ün Zengin Tarihinden Birkaç Yaprak (1939) adlı kitapta topladı. 1943 yılında Yalova'da öldü.




    . FALİH RIFKI ATAY (1894-1971) .:.


    İsim:  04a.jpg
Görüntüleme: 701
Büyüklük:  3,0 KB (Kilobyte)

    Gazeteci ve yazar. 1894 yılında İstanbul'da doğdu. Fıkra, makale, gezi türlerindeki gazete yazılarıyla ve özellikle Atatürk'ü yakından tanıtan anılarıyla ün kazanan Falih Rıfkı Atay, Kovacılar semtindeki Rehberi Tahsil Rüştiyesi'ni bitirdikten sonra Hüseyin Cahit'in Yalçın müdürlük yaptığı Mercan İdadisi'nde öğrenimini tamamladı. Darülfünunun Edebiyat bölümünü bitirdi. İdadide edebiyat öğretmeni olan Celal Sahir Erozan ile kendisinden bir ileri sınıfta okuyan Orhan Seyfi Orhon, Falih Rıfkı'nın edebiyat beğenisinin gelişmesine yardımcı oldular. İlk Yazıları, Serveti Fünun dergisinin genç yazarlara ayrılan ek sayfalarında yayımlanan Falih Rıfkı'nın Tecelli(1911) dergisi ile Süleyman Bahri'nin yönettiği Kadın(1912) dergisinde Cenap Şahabettin ile Ahmet Haşim'in eserlerini hatırlatan şiirleri çıktı.

    1912'de Tanin gazetesinde düz yazıları yayımlanmağa başladı; İstanbul Mektupları, Edirne mektupları gibi yazıları çıktı. 1913-1914 yıllarında sadaret ve Dahiliye Nazırlığı kalemlerinde çalıştı. Dahiliye Vekili Talat Paşa ile birlikte gittiği Bükreş'ten Tanin gazetesine röportaj yazıları yolladı. Bu dönemdeki yazıları, Türkçülük ve Türkçecilik akımlarının etkisini taşıyordu. I. Dünya Savaşında yedek subay olarak Suriye'ye gitti; 4. Ordu kumandanı Cemal Paşa'nın hususi katipliğini yaptı. Suriye ve Filistin'deki savaş anılarını "Ateş ve Güneş" (1918) kitabında topladı. Cemal Paşa'nın Bahriye nazırı olması üzerine Kalemi Mahsusa müdür yardımcılığına getirildi (1917). Kazım Şinasi Dersan, Necmettin Sadık Sadak, Ali Naci Karacan ile birlikte Akşam Gazetesini çıkarmağa başladı (1918). Bu gazetede Günün Fıkraları başlığıyla sürekli yazılar yazdı. Kurtuluş Savaşını destekleyen etkili yazıları dolayısıyla idam istenerek Kürt Mustafa Divanı Harbi'ne verildi. Fakat İnönü Zaferinin kazanılması üzerine Divanı Harp tutumunu değiştirdiği için idamdan kurtuldu. Kurtuluş Savaşı sona erdiği sırada İzmir'de Atatürk ile görüşmeğe gelen gazeteciler arasındaydı. Atatürk'ün isteği üzerine İkinci Büyük Millet Meclisi'ne Bolu'dan milletvekili seçildi (1922). Daha sonra uzun yıllar Ankara Milletvekili olarak T.B.M.M.'de bulundu. Hakimiyeti Milliye, Milliyet ve Ulus gazetelerinin başyazarlığını yaptı.

    Yeni Türk Alfabesinin hazırlanması ve uygulanması sırasında Dil Encümeninde görev aldı. Serbest Cumhuriyet Fırkası'nın tutumuna şiddetle karşı çıktı. Ulus gazetesinin başyazarlığını yaptığı dönemde Ankara şehir planı jürisinde üyelik ve İmar Komisyonunda başkanlık yaptı. 1946'da çok partili döneme geçildikten sonra Ulus gazetesinde CHP'nin savunuculuğunu sürdürdü. Demokrat Parti'nin 1950'de iktidara geçmesinden sonra Dünya Gazetesini kurarak (1952) muhalefete geçti; yeni iktidara karşı Atatürk devrimlerini savundu.

    Falih Rıfkı Atay, sağlam, atak, çekici, anlatımı ve duru Türkçesiyle Cumhuriyet basınının Encümeninde usta kalemlerinden biriydi. Günlük siyasi olayları ele alan başyazı ve fıkraları yanında Ulus ve Dünya gazetelerinde Pazar günleri yayımladığı haftalık yazılarında çok usta bir deneme ve söyleşi yazarı niteliği gösteriyordu. Gezi ve anı türlerinde Cumhuriyet döneminin çok ilginç ürünlerini verdi.

    Eserleri: "Eski Saat" (1933), "Niçin Kurtulmamak?" (1953), "Çile" (1955), "İnanç" (1965), "Kurtuluş" (1966), "Pazar" "Konuşmaları" (1966), "Bayrak" (1970), "Ateş ve Güneş" (1918), "Atatürk'ün Bana Anlattıkları" (1955), "Mustafa Kemal'in Mütareke defteri" (1955), "Çankaya" (1961), "Batış Yılları" (1963), "Atatürk'ün Hatıraları" ; "1914-19" (1965), "Atatürk Ne idi?" (1968), "Faşist Roma", "Kemalist Tiran, Kaybolmuş Makedonya" (1930), "Deniz Aşırı" (1931), "Yeni Rusya" (1931), "Moskova-Roma" (1932), "Bizim Akdeniz" (1934), "Taymis Kıyıları" (1934), "Tuna Kıyıları" (1938), "Hind" (1944), "Yolcu Defteri" (1946), "Atatürkçülük Nedir?" (1966), "Roman" (1932).






    :..FETHİ, ALİ OKYAR (1880-1943) .:...



    İsim:  05a.jpg
Görüntüleme: 725
Büyüklük:  6,3 KB (Kilobyte)
    Devlet adamı ve Serbest Cumhuriyet Fırkası'nın kurucusu. Pirlepe'de doğdu. İyi bir öğrenim gördü. Vatan Hürriyet Cemiyeti'nde Mustafa Kemal ile beraber çalışdı. 1908 da Paris'te ateşemiliter olan Fethi Bey, Trablusgarp Savaşı çıkınca Paris'ten ayrıldı, Afrika'da yapılan savaşlara katılmak üzere Trablusgarb'a geçti.

    1913'de İttihat ve Terakki Genel Merkezi'ne üye seçilmiş ve Genel Sekreter olmuştur. Aynı yılın son aylarında Sofya'ya elçi olarak tayin edildi. İzzet Paşanın kısa süren Sadrazamlığında Dahiliye Nazırı olarak görev alan Fethi Bey, Damat Ferit Paşa tarafından tutuklandı. Bütün muhaliflerini ortadan kaldırmak isteyen Damat Ferit, Fethi Bey'i Enver, Cemal ve Talat Paşaların kaçmalarına göz yummakla suçlandırmış ve Malta'ya sürgüne göndermiştir. Ancak tutuklanan İngilizler'le değiştirilmek suretiyle 1921 yılında Malta'dan kurtarıldı. Büyük Millet Meclisi tarafından Büyük Taarruzda Dahiliye Nazırı olarak seçilen Fethi Bey, Roma, Paris ve Londra'ya giderek; Yunanlıların Anadolu'dan çekilmelerini sağlayacak bir barış için çalışmıştır. Fethi Bey bu durumu, o sırada taarruz hazırlıklarını tamamlamak üzere bulunan Mustafa Kemal'e bir telgrafla birdirdi. Daha sonra da Ankara'ya döndü. Rauf Orbay'ın Başbakanlık görevinden ayrılması üzerine Başbakan seçildi (4 Ağustos 1923).

    Cumhuriyetin ilanı sırasında yaşanan kabine buhranı üzerine Başbakanlıktan ayrıldı. Mustafa Kemal'in Cumhuriyetin ilanına karar verdiği sırada, O'nun yanında bulunmuş ve Mecliste takip edilecek çalışma şeklini beraberce tespit etmişlerdir. Fethi Bey, Cumhuriyetin ilanından sonra TBMM Başkanı seçildi. Terakkiperver Fırkanın kurulmasından sonra, Başbakanlıktan ayrılan İsmet İnönü'nün yerine tekrar başbakanlığı seçilen Fethi Okyar, Şubat 1925'te başlayan Şeyh Sait İsyanı sırasında Başbakanlıktan ayrıldı.

    Büyükelçi olarak çalıştığı Paris'ten, 1930 yılında dinlenmek için yurda gelen Fethi Okyar'a Mustafa Kemal tarafından yeni bir parti kurması teklifi yapılması üzerine, Serbest Cumhuriyet Fırkası'nı kurdu. Fakat bu parti kapatıldı. Mustafa Kemal'in ölümünden sonra da çalışmalarına devam eden Fethi Okyar, 12 Mart 1941'de Adliye Vekaleti görevinden ayrılmış ve birkaç yıl sonra 7 Mayıs 1943'de ölmüştür.





    . FEVZİ, MUSTAFA ÇAKMAK (1856 -1950) .:.

    İsim:  06a.jpg
Görüntüleme: 680
Büyüklük:  5,4 KB (Kilobyte)
    Asker ve siyaset adamı. 1856 yılında İstanbul'da doğdu. Anadolu'da kurtuluş kaynaşmaları başladığı sırada, Saray'ın gözde adamları arasındaydı. 1898 yılında kurmay yüzbaşı olarak Akademi'yi bitirdikten sonra, Arnavutluk'ta görev yaptı (1899). Arnavutluk ve Rumeli vilayetleriyle ile ilgili ıslahat kararlarını uygulamakla görevli heyette bulundu (1912); 1917'de Diyarbakır'da tümen komutanlığı; aynı yıl Filistin'de 7. Ordu komutanlığı yaptı. 1918'de Genelkurmay Başkanlığında görevliydi ve Mustafa Kemal'in Samsun'a hareketinden bir gün önce de 1. Ordu müfettişliğine atandı.

    1919 yılı başlarında Ali Rıza Paşa Kabinesi'nde Harbiye nazırı oldu. Fevzi Paşa 3 Mayıs 1920'de Kozan milletvekili olarak Türkiye Büyük Millet Meclisine katıldı; aynı gün de Milli Savunma Bakanlığına ve İcra Vekilleri heyeti reisliğine getirildi.

    1920 sonlarında Erkânı Harbiye'si Umumiye vekil vekiliydi. 1921'de II. İnönü Savaşı'ndan sonra Korgenerallik rütbesiyle Genelkurmay Başkanlığına getirildi. Sakarya Zaferi'nin ardından da Meclis'ten mareşallik rütbesini aldı. İlk yıllarda aynı zamanda milletvekiliydi ama 1925'te askerlikle siyaset arasında bir seçim yapma durumunda kalınca asıl mesleğinde karar kıldı ve 1944 yılında yaş haddinden emekliye ayrılıncaya kadar Genelkurmay Başkanlığında kaldı. En büyük başarısı Atatürk ile İnönü'nün de kesinlikte aynı görüşte olmalarından güç alarak, orduyu siyaset dışında bırakabilmesiydi.

    Çakmak, askerlik hayatını iki ayrı döneminde, iki eser yayınladı: "Gorbi Rumeli'nin sureti ziya ve Balkan Harbi'nde Garp cephesi hakkında konferanslar" (1927) ve "Büyük Harbde Şark cephesi hareketleri" (1936).

    Mareşal Fevzi Çakmak, 1948'de siyaset sahnesine çıktı ve emekliye ayrılışından sorumlu tuttuğu İnönü'ye karşı çıkmak için DP listesinden İstanbul milletvekili olarak Meclise girdi. Atatürk dönemi bakanlarından Cami Baykut ve Tevfik Rüştü Aras ile birlikte sol eğilimli İnsan Hakları Derneğini kurdu.



    . HASAN RIZA SOYAK (1888-1970) .:.

    İsim:  07a.jpg
Görüntüleme: 669
Büyüklük:  3,1 KB (Kilobyte)

    Yönetici ve siyaset adamı. 1888 yılında Üsküp'te doğdu. Rüştiye'yi bitirdikten sonra İstanbul'da, Vilayet kaleminde devlet hizmetine girdi; kısa bir süre sonra buradan İstanbul Merkez Komutanlığına bağlı Sıkıyönetim Komutanlığı hatipliğine geçti (1914). Aynı yıl 1. Kolordu Kurmaylığı bürosunda görevlendirildi. I. Dünya Savaşı'nın ilk yılını burada geçirdi ve 1916'da 2. Kolordu Kurmaylığında aynı nitelikte bir göreve nakledildi (1918). Savaşın son iki yılında Harbiye Nezaretinde idi. Hasan Rıza, Ankara'da önce TBMM'ye hatip olarak girdi (1922). Bu görev, kendisini sürekli olarak Mustafa Kemal'in yakınında tutuyordu. Mustafa Kemal, Cumhurbaşkanı seçildikten sonra, kendisini mutemet olarak Çankaya Köşkü'ne aldı (1924). 1927'de özel kalem müdürü, 1932'de genel sekreter vekili, 1934'te de genel sekreter oldu. Genel sekreterliği sırasında bir dönem de Burdur milletvekilliği yaptı.

    Hasan Rıza'nın görevleri değişirken aynı kalan bir şey vardı; Mustafa Kemal'in kendisine karşı beslediği güven ve bu güven sebebiyle Mustafa Kemal'in değişmez vekil harçlığı. Bu görevle, Hasan Rıza başından sonuna Mustafa Kemal'in özel hesaplarını tutan ve harcamalarını yapan kişi olarak kalmıştır. 1970 yılında İstanbul'da öldü.


    . İSMET İNÖNÜ (1884-1973) .:.



    İsim:  08a.jpg
Görüntüleme: 694
Büyüklük:  3,4 KB (Kilobyte)
    1884 yılında İzmir'de doğdu. İlk ve orta öğrenimini Sivas' ta tamamladıktan sonra Mühendishane İdadisini (Askerî Lise) bitirdi.

    1903 yılında Kara Harp Okulu'ndan, 1906 yılında Harp Akademisi' nden mezun olarak, ordunun çeşitli kademelerinde görev yaptı.

    1910-1913 yılları arasında Yemen İsyanı'nın bastırılması harekâtına katıldı. Bu ve bundan önceki görevlerinde hudut problemleri ve asilerle yapılan anlaşmalarda başarılı hizmetleri ve meslekî özellikleriyle dikkati çekti. Birinci Dünya Savaşı sırasında Kafkas Cephesi'nde Kolordu Komutanı olarak Atatürk'ün emrinde çalıştı ve öğrencilik yıllarından beri devam eden dostlukları ile devletin geleceği hakkında ortak fikirleri gelişti. Suriye Cephesi'nde savaştı; Millî Mücadele sırasında Atatürk'ün en yakın silâh arkadaşı olarak çalıştı. Edirne milletvekilliği ve bakanlık yaptı. Albay İsmet Bey, mebusluk ve bakanlık da uhdesinde kalarak Garp Cephesi Komutanlığı'na getirildi. 25 Ekim 1920'den sonra Batı Cephesi Komutanı olarak Çerkez Ethem isyanını bastırdı. Birinci ve İkinci İnönü Savaşlarını yönetti. Tuğgeneral rütbesine yükseldi.

    Sakarya Meydan Savaşı ve Büyük Taarruz'dan sonra kazanılan zafer üzerine Mudanya Mütarekesi'nde Büyük Millet Meclisi'ni temsil etti. Lozan Barış Konferansı'na Dışişleri Bakanı ve Türk heyeti başkanı olarak katıldı. 24 Temmuz 1923'te Lozan Andlaşması'nı imzaladı.

    Cumhuriyetin ilânından sonra 1923-1924 yıllarında ilk hükûmette Başbakan olarak görev aldı, 1924-1937 yılları arasında bu görevini sürdürdü.

    İnönü, Atatürk İnkılâplarının gerçekleşmesinde ve Türkiye Cumhuriyeti'nin sağlam temeller üzerine oturtulmasında Atatürk'ün en yakın mesai arkadaşıydı.

    Atatürk'ün ölümünden sonra, 1938 yılında, TBMM tarafından Türkiye'nin ikinci Cumhurbaşkanı olarak seçildi. İkinci Dünya Savaşı sırasında Türkiye'yi savaş felâketinin dışında tutmayı başardı. Savaştan sonra çok partili siyasî rejime geçilmesinde en büyük destek oldu. 1950 yılında, yapılan seçimleri kaybettikten sonra, 1960 yılına kadar Ana Muhalefet Partisi Başkanı olarak siyasî yaşamını sürdürdü. 27 Mayıs harekâtından sonra Kurucu Meclis üyeliğine seçildi ve 10 Kasım 1961 tarihinde Başbakanlığa atandı.

    1965 yılında bu görevden ayrıldıktan sonra milletvekili olarak siyasî yaşamına devam etti, 1972'de Parti Genel Başkanlığı ve milletvekilliğinden istifa ederek; ölünceye kadar (25 Aralık 1973) Anayasa gereğince Cumhuriyet Senatosu tabiî üyeliği görevinde bulundu.


  2. :. IZZETTIN ÇALISLAR (1882-1951) .:.
    İsim:  09a.jpg
Görüntüleme: 691
Büyüklük:  2,8 KB (Kilobyte)
    Asker, Kurtulus Savasi komutanlarindan ve siyaset adami. 1882 yilinda Yanya'da dogdu. Istanbul'da Milli Savunma Bakanligi Personel Dairesi emrinde çalismayi reddederek Mudanya'da Milli Mücadele kuvvetlerine katildiginda (1 Temmuz 1920) yarbaydi. O tarihe kadar Üsküp'ten Anafartalar'a uzanan çesitli yerlerde görev yapti.Çalislar, Milli Mücadele'yi yürüten kuvvetlerden 23. Tümen komutanligina atandi, 20. Kolordu'nun da komutan vekilligiyle görevlendirildi.
    Kütahya-Eskisehir, Birinci ve Ikinci Inönü ve Sakarya Meydan Savaslari'nda tümen ve grup komutani olarak bulundu. 1921'de albayliga, 1922'de generallige yükseldi. 1926'da korgeneral oldu. Bu sirada 1. Ordu'ya komuta ediyordu ve bir ara Izmir valiligi ile Askergi Mahkeme üyeligi de ek görev olarak kendisine verilmisti. Çalislar, 1930'da orgenerallige yükseltildikten sonra ordu komutani olarak 1939'a kadar görevini sürdürdü. Emekliye ayrildiktan sonra Aydin (1939), Mugla (1940 ve 1943), Balikesir (1943) milletvekili olarak Meclis'de bulundu. 1951 yilinda Istanbul'da öldü.


    KAZIM KARABEKIR (1882-1948) .:.

    İsim:  10a.jpg
Görüntüleme: 712
Büyüklük:  17,7 KB (Kilobyte)

    Asker, Milli Mücadele kahramanlarindan ve siyaset adami. 1882 yilinda Istanbul'da dogdu. Ilkögrenimini degisik yerlerde tamamladi. Ortaokul ve liseyi Fatih Askeri Rüstiyesi'nde ve Kuleli Askeri Lisesi'nde okudu. Karabekir, Harp Okulu'nda Mustafa Kemal ile tanisti.1902'de Harp Okulu'nu, 1905'te Harp Akademisi'ni bitirdi.1909'da Istanbul'da patlak veren 31 Mart Olayi'ni bastirmak üzere buraya gönderilen Hareket Ordusu'nda Mustafa Kemal ile birlikte Kazim Karabekir'de vardi.
    Birinci Dünya Savasi baslarinda yarbayliga yükselen Karabekir, savas yillari boyunca Iran sinirinda, Halep'te, Dogu Cephesi'nde, Çanakkale'de bulundu. 1917'de atandigi Diyarbakir'daki 2. Kolordu komutanligindan sonra, Erzincan yakinindaki Kafkas Kolordusu'nun basina getirildi ve bu görevi sirasinda Emenileri püskürterek Erzincan ve Erzurum'u geri aldi. Sarikamis'taki kolordu ile isbirligi yaparak Kars ve Gümrü kalelerinin alinmasinda üstün basari gösterdi. Bunun sonucu olarak da generallige yükseltildi.

    Karabekir'in hayatindaki önemli dönüm noktalarindan biri Dogu'daki görevine gidisiyle baslar. Asil baslangiç tarihiyse Mustafa Kemal'in Samsun'a çiktiktan sonra, kendisiyle temasa geçmesidir. O günden baslayarak Karabekir'in sinif arkadasi Mustafa Kemal ile tam bir isbirligi yapacak ve bu beraberlik Kurtulus Savasi'nin sonuna kadar sürecektir.

    Kazim Karabekir Dogu'da Milli Mücadele'yi sürdürürken Edirne milletvekili olarak birinci Büyük Millet Meclisi üyeleri arasina girdi ve böylelikle siyasi hayata atildi. 1923 seçimlerinde de Istanbul'dan milletvekili seçildi. Ayni zamanda merkezi Ankara'da olan 1. Ordu'nun komutanligi görevini aldi. 1.dönem milletvekilligi sirasinda pek faal olamayan Karabekir, 1923'ten sonra Parlamento'da sayilari oldukça azalan Mustafa Kemal'in muhalifleri arasinda yer aldi. Çok geçmeden de Rauf Orbay, Ali Fuat Cebesoy, Refet Bele, Cafer Tayyar Egilmez Pasalarla birleserek Terakkiperver Cumhuriyet Firkasi'ni kurdu (1924) ve bu partinin genel baskanligini üzerine aldi. Partinin ömrü uzun olmadi ve 1926'da Mustafa Kemal'e karsi yapilan suikast girisiminden sonra kapatildi. Kazim Karabekir 1948 yilinda Ankara'da öldü.



    KAZIM ÖZALP (1880-1968) .:.

    İsim:  11a.jpg
Görüntüleme: 699
Büyüklük:  3,3 KB (Kilobyte)

    Devlet adami. 1880 yilinda Köprülü-Yugoslavya'da dogdu. Harp Okulu'nu (1902) ve Harp Akademisi'ni (1905) bitirdi. Selanik'te 36.Alay 2.Bölük komutanligina atandi. Daha sonra, Ittihat ve Terakki Cemiyeti'ne giren Kazim Bey, 31 Mart isyanini bastiran hareket ordusuyla birlikte Istanbul'a geldi (1909). Balkan Savasindan sonra, Istanbul Merkez Komutanligi yardimciligina atandi (1913). 1914'te Binbasi oldu. Van Seyyar Jandarma Alayi komutaniyken(1914), I.Dünya Savasi'na katilarak Ruslara karsi savasti.
    Yunanlilarin Izmir'i isgalinde, Balikesir'deki 61.Tümen komutanliginda görevliydi ve o çevrede Kuvayi Milliye'yi örgütledi. Bu arada Balikesir Milletvekili olarak
    TBMM'ye girdi (1920). Meclis tarafindan Izmir Simal Cepheleri komutanligina atandi. Sakarya Savasi'na ve Büyük Taarruz'a katilarak 1921'de Tümgeneral, 1922'de Korgeneral oldu. 1922-1924'te Milli Savunma Bakani, 1924-1935'te Meclis Baskaniydi. Bu arada orgenerallige yükseldi (1926). 1935'te ikinci defa Milli Savunma Bakanligina getirildi. 1943'te CHP Meclis grup baskanvekili oldu. 1950 seçimlerinde Van'dan milletvekili seçildi ve 1954'te siyasi hayattan çekildi.



    .:. KILIÇ ALI (1888-1971) .:.

    İsim:  12a.jpg
Görüntüleme: 686
Büyüklük:  3,3 KB (Kilobyte)

    Asker ve siyaset adami. Askeri okulu bitirdikten sonra binbasi rütbesiyle I.Dünya Savasina katildi. Kurtulus Savasinda Maras, Antep yöresinde milli kuvveti kurmakla görevlendirildi. Karayilan ve Sahin Bey ile birlikte bu bölgede çikan ayaklanmalari ve Kirsehir isyanini bastirdi. Maras, Antep ve Urfa'da bulunan Fransiz kuvvetlerine karsi yapilan çatismalardaki basarisi ona, Antep kahramani olarak ün sagladi.
    Agri isyani sirasinda kurulan Istiklal Mahkemeleri'nde üyelik yapan Kiliç Ali, 1920-1938 yillari arasinda Antep milletvekilli olarak TBMM'de bulundu. 1970'de Yeni Türkiye Partisi'nin kuruculari arasinda yer aldi. "Hatiralarini anlatiyor" (1955), "Atatürk'ün Hususiyetleri" (1955), "Istiklal Mahkemesi Hatiralari" (1955) adli kitaplari vardir.

    .:. MAZHAR MÜFIT KANSU (1873-1948) .:.


    İsim:  13a.jpg
Görüntüleme: 664
Büyüklük:  3,4 KB (Kilobyte)


    Siyaset adami ve idareci. 1873'de Denizli'de dogdu. Edirne'de gördügü ilk ve orta ögreniminden sonra Gelibolu'da (1891) ve Edirne Idadisi'nde tarih ve matematik ögretmenligi yapti. 1897'den sonra idareci olarak görev alan Kansu, Havza, Çorlu, Çisriergene ve Iskeçe kaymakamliginda, 1908'den sonra da Gümülcine, Lazistan, Mersin, Izmit ve Balikesir mutasarrifliklarinda bulundu. Idareciliginin yani sira siyasetle de ilgilenerek Ittihat ve Terakki Cemiyeti'nin üyeleri arasinda yer aldi. 1918'de Rus istilasindan yeni kurtulan Bitlis'e vali atandi. Heyeti Temsiliye üyeligine seçildi. Heyet, Ankara'ya geldigi sirada Istanbul'da son Meclisi Mebusan toplaniyordu. Kansu, Mustafa Kemal'in de istegiyle Istanbul'a gitti. Felahi Vatan Grubunun çalismalarina katildi ve Meclise Hakkari Milletvekili olarak girdi. Heyet adina Vahdeddin ile görüserek ona Anadolu'ya geçmesini teklif etti. Istanbul isgal edilip Meclisi Mebusan feshedilince, Kansu gemiyle Beyrut'a geçti. Oradan Silifke yoluyla Ankara'ya geldigi zaman TBMM açilmisti. Hakkari Milletvekili olarak görev aldi. Milletvekilligi disinda Elazig valiligine atandi. 1923, 1939 dönemlerinde Denizli Milletvekilligi ve 1925'te Dogu Istiklal Mahkemesinde baskanlik yapti. 1939-1946'da Çoruh milletvekili olarak siyasi hayatini sürdürdü. Mustafa Kemal'in Milli Mücadele döneminde ve Cumhuriyet yillarindan olan Kansu'nun "Erzurum'dan ölümüne kadar Atatürk'le beraber" adiyla 4 Mart 1948'den Son Telgraf gazetesinde yayimladigi anilari, 1966'da Türk Tarih Kurumu tarafindan iki cilt olarak basildi. 1948 yilinda Istanbul'da öldü.



    .:. MUSTAFA CANTEKIN (1878-1955) .:.


    İsim:  14a.jpg
Görüntüleme: 685
Büyüklük:  3,2 KB (Kilobyte)


    Doktor ve siyaset adami. 1878'de Çorum'da dogdu. Istanbul Tip Fakültesi'nde okurken siyasetle ilgilendigi için kalebent olarak üç yilligina Sam'a sürüldü. Burada, Istanbul'dan uzaklastirilmak amaciyla Sam'a atanan Mustafa Kemal ile tanisti. Dostluklari hemen o gün basladi. Mustafa Efendi'nin kitaplari ilk bakista Mustafa Kemal'in dikkatini çekti.

    Iki Mustafa'nin dostlugu hizla gelisti ve çok geçmeden kendilerine katilan, genç subaylardan, Kirsehirli Lütfi Müfit (Özdes) Efendiyle birlikte gizli Vatan ve Hürriyet Cemiyeti'ni kurdular.

    Sürgünden döndükten sonra ögrenimini tamamladi. Kurtulus Savasi
    baslarinda Mustafa Kemal'in yaninda yer aldi. Birinci Türkiye Büyük Millet Meclisi'ne Kirsehir milletvekili olarak girdi. 1950'ye kadar da sürekli olarak Meclis'te kaldi. Milletvekilliginin sürdügü yillarda bir ara da Afyon Askeri Hastanesinin bashekimligini yapti. Savas yaralilarini kurtarmak için çaba gösteren Mustafa Efendi, 1955 yilinda Ankara'da öldü.


    .:. MUSTAFA NECATI (1894-1929) .:.
    İsim:  15a.jpg
Görüntüleme: 690
Büyüklük:  6,1 KB (Kilobyte)



    Devlet adami. 1894 yilinda Izmir'de dogdu. Istanbul Hukuk Okulu'nda okudu. Izmir Ögretmen okulunda kisa bir süre ögretmenlik, Özel Sark okulunda müdürlük yapti (1915-1918). Avukatlik yapti. Izmir, Yunanlilar tarafindan 15 Mayis 1919'da isgal edilince, Balikesir Cephesindeki çete savaslarina katildi. Anzavur kuvvetlerine karsi, Kuvayi Milliye komutani olarak savasti. Yunanlilara karsi girisilen savaslarda da bulundu. Balikesir'de, Izmir'e Dogru gazetesinde Milli Kurtulus Savasini destekleyen yazilar yazdi. Saruhan Milletvekili oldu (1920). Istiklal Mahkemesi baskanligi yapti. Millet Meclisi'nin ikinci dönemine, Izmir Milletvekili olarak girdi. Mübadele ve Imar ve Iskan bakanligina (1923) daha sonra da Adliye bakanligina getirildi (1924). Iki yil kadar Ögretmenler Birligi baskanliginda bulundu. 1925 yilindan, ölünceye kadar da Milli Egitim Bakanligi (Maarif Vekilligi) yapti. Hayatinin en önemli ve en etkili görevi budur. 1929'da Ankara'da öldü.

    Mustafa Necati, 1928'da egitimimizi daha üstün bir duruma getirmek için acele alinmasi gereken tedbirleri düsünmüs ve kanun haline getirmisti. Ilk defa temelli olarak ve çok sayida ögretmen yetistirmekle zorunlu ilkögrenimi gerçeklestirme yolunu açti. Onun zamaninda kabul edilmis kanunlarla ögretmenlik, bir meslek haline geldi. 1928'de Türk harflerinin kabul edilmesiyle egitimimizde görülen gelisme de onun zamaninda gerçeklesti.

    Sürgünden döndükten sonra ögrenimini tamamladi. Kurtulus Savasi baslarinda Mustafa Kemal'in yaninda yer aldi. Birinci Türkiye Büyük Millet Meclisi'ne Kirsehir milletvekili olarak girdi. 1950'ye kadar da sürekli olarak Meclis'te kaldi. Milletvekilliginin sürdügü yillarda bir ara da Afyon Askeri Hastanesinin bashekimligini yapti. Savas yaralilarini kurtarmak için çaba gösteren Mustafa Efendi, 1955 yilinda Ankara'da öldü.


    .:. MUZAFFER KILIÇ (1897-1959) .:.

    İsim:  16a.jpg
Görüntüleme: 655
Büyüklük:  4,3 KB (Kilobyte)

    Mustafa Kemal'in yaveri. 1897'de Istanbul'da dogdu. Harp Okulu'nu, topçu tegmeni olarak bitirdi. Galiçya Cephesi'nden sonra Filistin'de 7. Ordu Müfettisligi yaverligi yapti ve bu sirada 7. Ordu'yu komuta eden Mustafa Kemal'in karargahina geçti. Kumandanin emir subayi oldu. Bu beraberlik 1930 yilina kadar sürdü. Erzurum ve Sivas kongrelerinde, Heyeti Temsiliye çalismalarinda Mustafa Kemal'in sivil karargahinda kaldi. Ankara'ya geldikten sonra görevini sürdürdü.

    Muzaffer Kiliç, Cumhuriyet'in ilanindan sonra, bastan beri Mustafa Kemal'in yanindaki diger subaylarla birlikte, terfi etti ve yüzbasi oldu. Çankaya Köskü'ndeki görevini aksatmadan, Ankara Hukuk Mektebi'ne girdi ve 1928'de mezun oldu. Kisa bir süre sonra da is hayatina atildi. Ticaretle ugrasti. Bir nebati yag fabrikasi kurdu. Bu arada Istanbul Sehir Meclisi üyeligine seçildi ve uzun yillar burada kaldi. Ayni zamanda Ankara Anonim Türk Sigorta Sirketi'nin yöneticiligini üstlendi. 1939'da bir dönem Giresun milletvekilligi yapti.

    1959'da özel islerini izlemek için Ankara'ya giden Muzaffer Kiliç Kizilay'da, sokakta geçirdigi bir kalp krizi sonunda öldü.



    .:. MÜFIT ÖZDES (1874-1940) .:.



    İsim:  17a.jpg
Görüntüleme: 664
Büyüklük:  2,9 KB (Kilobyte)

    Asker ve siyaset adami. 1874 yilinda Kirsehir'de dogdu. Harp Akademisindeyken çöküse hizla yaklasan Osmanli Imparatorlugunun kaderini degistirmenin yollarini arayan genç subaylar arasinda idi. Hürriyetçi görüsleri benimsemis olan Mustafa Kemal ve Ali Fuat Cebesoy gibi subaylarla yakin iliskiler kurdu. Bu arkadaslari ile birlikte gizli bir gazete çikarma çabasi içine girdi.

    Girisimin cezasi korktugundan hafif oldu ve rütbesinin geri alinmasini beklerken, sürgün niteliginde bir atanma emri aldi. Mustafa Kemal ile birlikte Sam'a gönderildi.

    Istanbul'da baslayan dostluk Sam'da daha koyulasti. Mustafa Kemal ile hemen her vakit beraber idiler. Çok geçmeden sürgünde tanistiklari, tip ögrencisi Mustafa Efendi, düsüncelerine yeni unsurlar ekledi. Aslinda o da siyasetle ilgilendigi için Istanbul'dan uzaklastirilmisti.

    Çok geçmeden bu üç arkadas düsüncelerini gerçeklestirmek için bir örgüt meydana getirmeye karar verdiler ve Vatan ve Hürriyet Cemiyetini kurudular. Gizli cemiyetin karargahi tip ögrencisi Mustafa Efendinin dükkaniydi. Lütfi Müfit, Milli Mücadelenin basindan itibaren eski arkadasi Mustafa Kemal'in yaninda yer aldi. Kurtulus savasinin sonuna kadar cephelerde savasti. Savasin sonunda Binbasiliktan emekliye ayrilarak Meclise girdi ( 1923). 1939'a kadar Milletvekilligi yapti. Bu süre içinde bir ara Sehremaneti müfettisligi yapan Lütfi Müfit 1940'da Istanbul'da öldü.


    .:. YUNUS NADI ABALIOGLU (1880-1945) .:.

    İsim:  18a.jpg
Görüntüleme: 672
Büyüklük:  8,2 KB (Kilobyte)

    Gazeteci Yunus Nadi Abalioglu 1880 yilinda Fethiye'de dogdu. Abalizade Haci Halil Efendi'nin oglu olan Yunus Nadi, ilkögrenimini Fethiye'de yapti, Rodos adasinda Süleymaniye Medresesinde, Istanbul'da Galatasaray Sultaniyesinde okudu. Sonra Hukuk Mektebine devam etti. 1900'da Malümat gazetesinde çalismaya basladi. 1910'da Ittihat ve Terakki Cemiyetinin çikardigi Rumeli gazetesinin basyazari oldu. 1911'de Meclisi Mebusan'a Aydin milletvekili olarak katildi. 1918'de Istanbul'da Yenigün gazetesini kurdu. 1920'de Mugla Milletvekili olarak TBMM'ne girdi. 1924'te Istanbul'da Cumhuriyet gazetesini kurdu ve ölümüne kadar basyazarligini yapti. TBMM'nin 6. dönemine kadar Mugla Milletvekilligini yapan Abalioglu, 28 Mart 1945'te tedavi için gittigi Cenevre'de öldü.




    .:. NURI MEHMET CONKER (1882-1937) .:.

    İsim:  19a.jpg
Görüntüleme: 683
Büyüklük:  6,6 KB (Kilobyte)

    1882 yilinda Selanik'de dogdu. 1902'de Harbiye'yi, 1905'de Harp Akademisi'ni bitirdi. Atatürk'ün çocukluk ve silah arkadasidir. Conker Selanik'te 3. Ordu'da, Hareket Ordusu'nda, Arnavutluk Harekatinda, Afrika'da Trablusgarp ve Bingazi muharebelerinde, Anafartalar'da ve Conkbayiri muharebelerinde, doguda Mus Cephesinde bulundu. Ileri saflarda yer aldigi Bolayir ve Conkbayiri muharebelerinde yaralandi.

    Nuri Conker, 1920 Haziraninda Ankara'ya gelerek Kurtulus Savasi'na katildi. Kendisine önce TBMM tarafindan basin ve istihbarat müdürlügü görevi, bir süre sonra da Ankara bölge komutanligi verildi. Kisa bir süre de Ankara valiligi yapti. 1921 Mart ayi için de bazi satin alma isleri için Almanya'ya gönderildi; Eylül 1920, Mart 1921 tarihlerinde 41. Tümen komutanligi ve ayni zaman da Adana Valiligi görevini yürüttü.

    1921 yilinda kendi istegiyle emekli olan Conker, 1925-1927 yillari arasinda Kütahya Milletvekilligi, 1932-35 yillari arasinda da Gaziantep milletvekili olarak Türkiye Büyük Millet Meclisi baskan vekilligi yapti. Conker'in "Zabit ve Komutan" adli bir eseri vardir. 1937 yilinda Ankara'da öldü.


    .:. ÖMER NACI (1878-1916) .:.

    İsim:  20a.jpg
Görüntüleme: 659
Büyüklük:  3,3 KB (Kilobyte)

    1878 yilinda Istanbul'da dogdu. Bursa'daki Isiklar Askeri Lisesi'nde okurken hocalari da, arkadaslarinin hemen hepsi de kendisinin gelecegin basarili bir askeri degil de güçlü bir sair ve atesli bir hatip olarak görüyorlardi. Çok okuyordu, okuduklarinin çogu Namik Kemal'in, Tevfik Fikret'in siirleri ve Jön Türklerin gizli yayinlariydi. Bu yüzden de sik sik basi derde giriyordu. Bunun sonucu olarak Bursa'daki ögrenim yillarinda izin zamanlarini okulun cezaevinde geçiriyordu.

    Okuldan kovulmasinin düsünüldügü bir sirada bir hocasinin arka çikmasiyla1895 yilinda Manastir Idadisi'ne sürüldü. Ne var ki Ömer Naci'nin bu yeni okulda ilk ilgilendigi kisilerden biri de o tarihlerde ayni okulda okuyan Mustafa Kemal oldu. Ömür boyu sürecek bir dostluk hemen o günlerde basladi. Ömer Naci güzel konusmasiyla Mustafa Kemal'i etkiledi. Ömer Naci Subay çiktiktan sonra Ittihat ve Terakki Firkasina girdi; burada yönetim kurulu üyeligine kadar yükseldi; Ittihat ve Terakkicilerin hükümeti ele geçirmelerini saglayan Babiali Baskinini düzenleyenlerin basinda o vardi. Subay olarak Kafkas Cephesinde, Iran'da bulundu. Buralarda Teskilati Mahsusa görevlisi olarak baskinlar düzenledi, çete savaslari vardi. 1916 yilinda Kerkük'te bulundugu bir sirada Tifüse yenildi ve öldü.




    .:. RAUF, HÜSEYIN ORBAY (1881-1964) .:.

    İsim:  21a.jpg
Görüntüleme: 663
Büyüklük:  3,4 KB (Kilobyte)

    Rauf Orbay 1881 yilinda Istanbul'da dogdu. Milli Mücadele'ye katilmak üzere Anadolu'ya geçtiginde imparatorlugun hemen her yanina ün salmis milli kahramanlardan biriydi. Bahriye Mektebi'ni bitirmis, Balkan Savasi sirasindaki deniz savaslarinda büyük basarilar göstermis ve bu nedenle "Hamidiye Kahramani" ünvanini kazanmisti. Izzet Pasa kabinesinde Bahriye nazirligi yapti, bütün bu parlak basarilarin sonunda Osmanli Imparatorlugu'nun çöküs belgesi olan Mondros Mütarekesini imzalamak zorunda kaldi. Malta sürgününden dönen Rauf Orbay 1921'de Ankara'ya gittiginde kendisine Nafia vekilligi verildi. Bakanliktan ayrildigi yil Meclis ikinci baskanligina seçildi, 1922-1923 arasinda bir kaç ay Basbakanlik yapti. 1924'te Terakkiperver Cumhuriyet Firkasi kuruldugunda Rauf Orbay, daha önce Ikinci Grupta baslattigi muhalefetini bu toplulukta sürdürmeyi daha uygun buldu. 1942-1944 yillari arasinda Türkiye'nin Londra büyükelçisi oldu. Rauf Orbay 1964 yilinda öldü.


    .:. REFET BELE (1881-1963) .:.


    İsim:  22a.jpg
Görüntüleme: 673
Büyüklük:  2,3 KB (Kilobyte)

    Refet Bele 1881 yilinda Istanbul'da dogdu. 1899 yilinda Harp Okulu'nu, 1912'de Harp Akademisi'ni bitirdi. Birinci Dünya Savasi'nda Filistin Cephesi'nde Ikinci Gazze Muharebesi'nde basari sagladi. Milli Mücadele ve Kurtulus Savasi'ndaki görevi, Mustafa Kemal ile birlikte Samsun'a çikisiyla basladi. Refet Bey, merkezi Sivas'ta bulunan ve Mustafa Kemal'in müfettis olarak görevlendirildigi 3. Ordu'ya bagli, 3. Kolordu komutanligina atandi. Erzurum Kongresi'ne ve Samsun delegesi olarak Sivas Kongresi'ne katildi. Aydin ve çevresinde ayaklanmalar baslayinca burada görevlendirildi. Daha sonra Çerkez Ethem Ayaklanmasi'ni bastirdi. Bu arada generallige yükseltilerek Dahiliye vekilligine ve Bati Cephesi komutanligina atandi. 1922'de Dogu Trakya'yi geri almakla görevlendirildi.

    Cumhuriyet' in ilânindan sonra Terakkiperver Cumhuriyet Firkasi'na girdi. 1926 yilinda milletvekilliginden ve askerlikten ayrilan Refet Bele, 1935-1939 ve 1946-1950 tarihlerinde Istanbul milletvekili seçildi.


    .:. RUSEN ESREF ÜNAYDIN (1892-1959) .:.


    İsim:  23a.jpg
Görüntüleme: 657
Büyüklük:  3,0 KB (Kilobyte)


    Rusen Esref Ünaydin 1892 yilinda Istanbul'da dogdu. Galatasaray Sultanisini ve Edebiyat Fakültesini bitirdi. Askeri Baytar Alisi'nde, Darülmuallimini Aliyde, Türkçe ve Fransizca ögretmenligi yapti. Yazarlik hayatina 1914'te mütercimlikle basladi. 1918'de Yeni Gün muhabiri olarak Kafkasya'ya, Tasviri Efkar muhabiri olarak Sivas'a gitti. Dergi ve gazetelerde mülakat ve gezi türünde yazilari yayimlandi. 1920'de Anadolu hükümetinin çagrisi üzerine Inebolu yoluyla Ankara'ya gitti; Türk Kurtulus Savasina katildi. 1922 yilinda Buhara elçiligi baskatibi oldu. Lozan Konferansinda matbuat müsavirligi yapti. TBMM ikinci döneminde Afyonkarahisar Milletvekili seçildi. Riyaseti Cumhur Umumi Katipliginde, Tiran, Atina, Budapeste elçiliginde ve Roma, Londra ve Atina Büyükelçiliginde bulundu. 1952'de emekliye ayrildi. "Servet-i Fünun", "Donanma", "Tedrisat", "Türk Yurdu" ve "Yeni Mecmua"da yayimladigi mülakat, mensur siir ve hatira türünde yazilariyla tanindi. Mustafa Kemal Pasa'nin yakin çalisma arkadaslarindan biri olan Rusen Esref Ünaydin, Mustafa Kemal Pasa'yi Türk basininda ilk defa tanitmasiyla ünlüdür.
    [*]




    .:.
    SALIH BOZOK (1881-1941) .:.


    İsim:  24a.jpg
Görüntüleme: 764
Büyüklük:  2,8 KB (Kilobyte)


    Salih Bozok 1881'de Selanik'te dogdu. Mustafa Kemal ile önce mahalle, daha sonra da okul arkadasligi daha baslangiçta kaderini çizmis oldu. Ikisi de ayni okullarda okuduktan sonra ayni yil Harp Okulunu bitirdiler. Salih Efendi jandarma sinifina seçilmisti. Mustafa Kemal ise Akademiye devam edecek, kurmay olacakti. Mustafa Kemal Milli Mücadeleyi baslatmak üzere Anadolu'ya geçmeden önce ve Suriye Cephesi'nde bulundugu sirada Salih Efendi'yi basyaver olarak yanina getirtti. Sürekli beraberlik böyle basladi ve Salih Bey yarbayliktan emekliye ayrildiktan sonra bile Mustafa Kemal'in yakininda kaldi.

    Yüzbasi Salih, Mustafa Kemal'in yaninda, Heyeti Temsiliye'de görevli olarak Ankara'ya gitti. Mustafa Kemal Meclis Baskani iken o da Meclis Baskani basyaveriydi. Mustafa Kemal Cumhurbaskani seçilince yarbay Salih de Cumhurbaskanligi basyaveri oldu. Yarbay rütbesinde ordudan istifa ettiginde önce, o zamanki adi Bozok olan Yozgat'tan milletvekili seçildi; milletvekilligi 1939 seçimlerine kadar her dönemde yenilendi; bu arada Mustafa Kemal'in sofrasindaki yerini ve çevresindeki görevini de muhafaza ediyordu. Salih Bey bu dönemde Is Bankasi'nin kuruculari ve hissedarlari arasinda yer aldi. Mustafa Kemal'in ölümüyle Salih Bozok'un dünyasi da yikilmis oldu. Milletvekilligi sürdügü halde saglik durumundan sikayet ederek Yalova'ya çekildi ve 1941 yilinda öldü.
    [*]
    .:. TEVFIK RÜSTÜ ARAS (1883-1972) .:.

    İsim:  25a.jpg
Görüntüleme: 656
Büyüklük:  3,0 KB (Kilobyte)


    Tevfik Rüstü Aras 1883 yilinda Çanakkale'de dogdu. Beyrut Tibbiyesi'ni bitirdi ve doktor olarak Izmir, Selanik ve Istanbul'da çesitli görevlerde bulundu. Ittihat ve Terakkiye girdi. Selanik'te Mustafa Kemal ile yakin arkadas oldu. 1918'de Meclisi Ali-i Sihhi (Yüksek Saglik Kurulu) üyesiydi. 1920 yilinda Ankara'da TBMM açildiktan sonra Mugla'dan (müstakil Mentese livasi) milletvekili seçildi. Ilk dönemde Kastamonu Istiklal Mahkemesi üyeligine getirildi. 1920 sonbaharinda, Türkiye Komünist Firkasi'nin kuruculari arasina girdi. TBMM Hükümeti'nin Rus Federatif Sosyalist Cumhuriyeti'ne ilk büyükelçi olarak gönderildigi Ali Fuat Pasa(Cebesoy) delegasyonu ile Moskova'ya gitti. 1923'ten 1939'a kadar Izmir milletvekilliginde bulundu.

    4 Mart 1925'te Takriri Sükun Kanunu'ndan sonra kurulan Ismet Pasa(Inönü) Kabinesi'nde Hariciye Vekili oldu. Atatürk'ün ölümüne kadar kurulan bütün kabinelerde bu görevi sürdürdü. Disisleri komiseri Litvinov'un davetlisi olarak üç kere Rusya'ya gitti. 1926'da Odesa'da 1930 da ve 1937'de Sovyet ileri gelenleriyle Moskova'da görüsmeler yapti. 1939'da Londra Büyükelçiligine atandi ve üç buçuk yil Ingiltere'de kaldi. 1943'te emekli oldu. Savasin sonlarinda Istanbul basininda (Özellikle Tan gazetesinde) yazilar yazdi. Demokrat Partinin kurulus mücadelesini destekledi. 1952-1959 yillarinda Is Bankasi Yönetim Kurulu Baskanligi yapti.

    Tevfik Rüstü Aras'in Disisleri bakanligi sirasinda verdigi söylevleri Numan Menemencioglu tarafindan derlenerek bir kitap haline getirilmistir. "Lozan'in Izlerinde On Yil" (1937, Fransizcasi; 10 ans surles traces de Lausanne), Uluslararasi Diplomasi Akademisi tarafindan yayimlanan "Diplomasi Sözlügünde" (Dictionnaire diplomatigue) Türkiye'nin Dis Politikasi (Lapolitigue exterieure de la Turguie) maddesini de Tevfik Rüstü yazmistir. Günlük basinda çikan yazilarinin güncel olmayanlarini "Görüslerim" (1945 ve 1963) adli iki cilt kitapta toplayan Tevfik Rüstü Aras, 1972 yilinda Istanbul'da öldü.





Benzer Konular

  1. Cevaplar: 0
    Son Mesaj: 12-22-2012, 17:31

Bu Konudaki Etiketler

Atatürkün yakın silah arkadaşları Yer İstanbul , 34, TR incelenme 1946 kişi oylama: 4.5 / 5
Yukarı Fırlat